ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬਲਵਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਏ.ਆਈ. ਇਮਪੈਕਟ ਸੰਮੇਲਨ 2026’ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਿਆਸੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਮੰਚ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਗੌਰਵ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਾਸਤਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਖਾੜਾ ਅਤੇ ‘ਰੋਬੋਟ ਡੌਗ’ ਵਿਵਾਦ
ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਇਹ ‘ਗੰਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ’ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮੇਰਠ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ’ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹਮਲੇ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਮਾਨ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਗਲਗੋਟੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਜਿੱਥੇ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ‘ਯੂਨਿਟ੍ਰੀ’ ਦੇ ਬਣੇ ਰੋਬੋਟ ਡੌਗ (ਓਰੀਅਨ) ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੱਸ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪਵਨ ਖੇੜਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਪੀ.ਆਰ. ਤਮਾਸ਼ਾ’ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਾਲ ਨੂੰ ‘ਮੇਡ ਇਨ ਇੰਡੀਆ’ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦੱਸਿਆ।
ਸਿੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਅਗਵਾਈ: ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ
ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੌਧਿਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਨਵਾਏ ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ 38 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏ.ਆਈ. ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਸ਼ੀਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਗਿੱਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਏ.ਆਈ. ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰੇ: ਤਰੁਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਮਾਲ
ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਏਆਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਤਰੁਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਉੱਦਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏ.ਆਈ. ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਕੋਰਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ‘ਏ.ਆਈ. ਹੱਬ’ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ:
ਉਹ ਥਾਮਸਨ ਰਿਊਟਰਜ ਵਰਗੀ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ਼ੀਅਲ ਲਰਨਿੰਗ’ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਸਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਏ.ਆਈ. ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਸਕਣ।
ਤਰੁਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਤ-ਸੂਰਤ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਇਮਪੈਕਟ ਸੰਮੇਲਨ 2026 ਵਰਗੇ ਮੰਚਾਂ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲਵਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 15 ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ:
ਏਜੰਟ ਹਾਰਵੈਸਟ: ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਏਆਈ ਡ੍ਰੋਨ ਜੋ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਡ੍ਰੋਨ: ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਭੂਚਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੁਨਿਆਦ: ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁਰਤੇਜ ਸੰਧੂ
ਅੱਜ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਏਆਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ:
ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਾਨੀ: ‘ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ’ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਜ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਸੰਭਵ ਸੀ।
ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ: ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫ਼ੈਲੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 1382 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਟੈਂਟ ਹਨ (ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ)। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪਸ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਏ.ਆਈ. ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।
ਉਮੀਦ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਰਨ: 8 ਸਾਲਾ ਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਚਦੇਵਾ
ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ 8 ਸਾਲ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਾਲਕ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਚਦੇਵਾ ਰਿਹਾ। 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਡਿੰਗ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਗੂਗਲ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਸੁੰਦਰ ਪਿਛਾਈ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹੁੰਚਾਈ। ਉਹ ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਥ ਲਈ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਕਿ ਉਮਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਸਿੱਖੀ: ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਬਾਬਾ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ‘ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਸਿੱਖੀ’ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਜੇ.ਈ.ਈ. ਵਿੱਚ 99% ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਯੁਵਕਾਂ ਲਈ ਸੁਨੇਹਾ
ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਚਾਹੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਗੰਧਲੀ ਹੋਵੇ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲੁਕਾ ਸਕਦਾ। ਲੋੜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ‘ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲੰਗਰ’ (ਲੈਬਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।
ਨੌਜਵਾਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਦੌੜ ਛੱਡ ਕੇ ਏ.ਆਈ., ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਾ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਚਦੇਵਾ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ‘ਸਿੱਖ ਪੰਥ’ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
