ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ
‘‘ਜਣਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਿਆ, ਉੱਠੇਂਗਾ ਵੀ ਕਿ ਏਸੇ ਦੇ ਗਲ ਲੱਗਿਆ ਬੈਠਾ ਰਹੇਂਗਾ? ਚੱਤੋ-ਪਹਿਰ ਇਹਨੂੰ ਬਸ ਹੁੱਕਾ ਦੇਈ ਰੱਖੇ ਕੋਈ।’’ ਵਿਹੜੇ ਵਾਲੀ ਕੇਸੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਝ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸੌਂ ਗਈ ਸਮਝ ਗੋਦੀਓਂ ਲਾਹ, ਮੁੰਜ ਦੀ ਲਾਣੀ ਮੰਜੀ ’ਤੇ ਪਾ ਕੇ ਥਾਪੜਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲੇ ਨੰਜੀ ਨੂੰ ਕੜਕਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ। ਨੰਜੀ ਢੱਠੀ ਖੁਰਲੀ ’ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੁੱਕੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਲਾਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੇਸੋ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਬੱਚੀ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਗ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇਸੋ ਬੋਲੀ, ‘‘ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੜੇਲਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ, ਹੋਰ ਪਤਾ ਨ੍ਹੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁ ਆਉਣੀਐਂ।’’
ਕੇਸੋ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਚ ਪੁੱਤ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਰੜਕਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦੀ ਉਡੀਕਦੀ ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਕੇਸੋ ਨੇ ਲਾਲ ਗੁਮਾਨੀ ਵਾਲੇ ਪੀਰ ਦੇ ਡੇਰੇ ਬਥੇਰੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ, ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ.