ਗੁਰਪਿੰਦਰ
ਅੱਜ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਮੰਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ ਵਿੱਲ੍ਹਜ਼, ਰੀਲਜ਼, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਸਰਟਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੜਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਨੂੰ ‘ਮੇਲ ਗੇਜ਼’ ਮਤਲਬ ਪੁਰਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੇਖਣ ਤੇ ਦਿਸਣ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਬਦਲਾਅ.