ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ
1 ਜੂਨ 2015 ਤੋਂ 19 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਨਮੋਸ਼ੀ ਭਰੇ ਦੌਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਆਣ-ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।
ਇਤਫ਼ਾਕ ਜਾਂ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਚਾਲ?
ਪਰਜਾ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਵਿਖੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਲ਼ਿਆ ਜਾਣਾ ਜਦੋਂ ਕੌਮ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾ ਰਹੀ ਸੀ—ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ‘ਇਤਫ਼ਾਕ’ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ‘ਮੰਦਬੁੱਧੀ’ ਦੀ ਹਰਕਤ ਸੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਾਲ ‘ਸਿਰੋਪਾ’ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਝਗੜਾ ਸੀ, ਕੋਰਾ ਝੂਠ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਹੈ। ਇਤਫ਼ਾਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤਾਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਕਿਉਂ?
ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਅਸਹਿਜ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਧਾਰਮਿਕ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਹੁੰਦੇ। ਗੀਤਾ, ਬਾਈਬਲ, ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਹਦੀਸ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ‘ਸਿਸਟਮੈਟਿਕ’ ਸਲੂਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਫ਼ ਹੈ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਬਿਪਰਵਾਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਨ।
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਜਿਊਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਜਾਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਝੂਠ ਅਤੇ ਵਰਣ-ਵੰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਠੱਗੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਰਜਾ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ‘ਇਨਸਾਫ਼’ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ‘ਡਰ’।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹਰ ਉਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚੁਭਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਵੰਡ ਰਾਹੀਂ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
‘ਮੰਦਬੁੱਧੀ’ ਵਾਲਾ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਨਾਟਕ
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਗੈਰਤ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ‘ਮੰਦਬੁੱਧੀ’ ਦਾ ਲੇਬਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਟਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਲੱਭੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਹਰ ਬੇਅਦਬੀ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕੋ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਦੋਸ਼ੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੈ।’ ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ? ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਂਚਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਅਧੂਰੀਆਂ ਕਿਉਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੱਤਾ ਦਾ ਮੌਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਯੁੱਧ
ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਹੀਆਂ, ਪਰ ਨਤੀਜਾ ‘ਸਿਫ਼ਰ’ ਰਿਹਾ। ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤਾਂ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ। ਸੱਤਾ ਦਾ ਮੌਨ ਰਹਿਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਨਾਕਾਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਈਰਖਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਪਰਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ‘ਨਾਬਰੀ’ ਅਤੇ ‘ਬਰਾਬਰੀ’ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਭੈਭੀਤ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਸਵਾਲ
ਹੁਣ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ‘ਗੁੱਸੇ’ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਵਾਰ ਭੜਕ ਕੇ ਫਿਰ ਠੰਡੇ ਹੋ ਕੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਬੇਅਦਬੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਯੁੱਧ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ‘ਦੇਹ’ (ਸਰੂਪ) ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ‘ਰੂਹ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ’ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ: ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਸ ਡੂੰਘੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਗੁੱਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਆਪਸੀ ਏਕਤਾ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਕੜ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
