ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਏ.ਟੀ.ਨਿਊਜ਼:
ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਣ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਹੈ। ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਨਸਾਨ ਮੁੜ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਦੇ ‘ਆਰਟੈਮਿਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ’ ਤਹਿਤ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੇਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਾਸਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੌਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਚਾਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ‘ਰੀਡ ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ, ਵਿਕਟਰ ਗਲੋਵਰ, ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਕੋਚ ਅਤੇ ਜੇਰੇਮੀ ਹੈਨਸਨ’ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ 10 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਓਰੀਅਨ ਕੈਪਸੂਲ ਦੇ ਲਾਈਫ਼ ਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਲਾਂਚਪੈਡ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ 1/6 ਗੁਰੂਤਾ ਬਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਰੌਕੇਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਬਰਫ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਰੌਕੇਟ ਬਾਲਣ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਪੇਸ ਦੀ ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੀ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ।
ਚੀਨ ਨੇ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2040 ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ‘ਆਰਟੈਮਿਸ ਸਮਝੌਤੇ’ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਚੰਦਰਮਾ ਸਿਰਫ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਪੇਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ‘ਸੁਪਰਪਾਵਰ’ ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ। ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਉਹੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੋਵੇਗਾ।
