ਖਾਸ ਖ਼ਬਰ
ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਜੰਸੀਆਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਜੰਸੀਆਂ ਆਤੰਕਵਾਦ, ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ, ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ, ਸਾਈਬਰ ਜਾਸੂਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2025-2026 ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਰੈਂਕਿੰਗਾਂ), ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟਾਪ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਮੌਸਾਦ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਐਮ 96, ਚੀਨ ਦੀ ਐਮ. ਐਸ. ਐਸ. ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਬਜਟ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਸਫ਼ਲ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਵੇਖੀਏ ਟਾਪ 10 ਏਜੰਸੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ।
ਸੀ.ਆਈ.ਏ. – ਅਮਰੀਕਾ
ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇਸ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਬਜਟ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਸੈਟੇਲਾਈਟ, ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਟੂਲ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਆਤੰਕਵਾਦ ਰੋਕਣ, ਜਾਸੂਸੀ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੌਸਾਦ – ਇਜ਼ਰਾਇਲ
ਇਹ ਏਜੰਸੀ ਆਪਣੀ ਸਟੀਕਤਾ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1949 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ‘ਵਰਥ ਆਫ਼ ਗਾਡ’ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1972 ਦੇ ਮਿਊਨਿਖ ਉਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਐਥਲੀਟਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੌਸਾਦ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਸੂਸਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਤੰਕਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਮ16 – ਬ੍ਰਿਟੇਨ
ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। 1909 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇਹ ਏਜੰਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਸੂਸੀ ਅਤੇ ਆਤੰਕਵਾਦ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਜੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਐਮ.ਐਸ.ਐਸ. – ਚੀਨ
ਚੀਨ ਦੀ ਇਹ ਏਜੰਸੀ ਸਾਈਬਰ ਜਾਸੂਸੀ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਅ – ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ 1968 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਅ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਆਤੰਕਵਾਦ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1971 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1999 ਦੀ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਈ। ਅੱਜ ਰਾਅ ਸਾਈਬਰ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਅਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਟਾਪ 5 ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਅਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ. – ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਐਕਟਿਵ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡੀ.ਜੀ.ਐਸ.ਈ. – ਫ਼ਰਾਂਸ
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ। ਆਤੰਕਵਾਦ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ।
ਐਸ.ਵੀ.ਆਰ. – ਰੂਸ
ਪੁਰਾਣੇ ਕੇ.ਜੀ.ਬੀ. ਦਾ ਹਿੱਸਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਸੂਸੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਜਰਬੇਕਾਰ।
ਬੀ.ਐਨ.ਡੀ. – ਜਰਮਨੀ
ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ। ਸਾਈਬਰ ਅਤੇ ਆਤੰਕਵਾਦ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ।
ਏ.ਐਸ.ਆਈ.ਐਸ. – ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸਿਫ਼ਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਕਸ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਏਜੰਸੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਬਜਟ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਪਰ ਮੌਸਾਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਅ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਈ ਹੈ।
ਇਹ ਏਜੰਸੀਆਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
