ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਈ.ਟੀ. ਸੈਕਟਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲੀ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ-ਕਾਲਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅੱਜ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੇ ਇਸ 300 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ’ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਆਈ.ਟੀ. ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਫਟੀ ਆਈ.ਟੀ. ਇੰਡੈਕਸ ਇਸ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 20% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਉਦੋਂ ਵਧੀ ਜਦੋਂ ਐਂਥਰੋਪਿਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਏ.ਆਈ. ਟੂਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜੋ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਟੋਮੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ’ਤੇ ਅਸਰ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਭਾਰਤੀ ਆਈ.ਟੀ. ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ‘ਬੈਕ-ਆਫਿਸ’ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਟੈੱਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2030 ਤੱਕ ਐਂਟ੍ਰੀ-ਲੇਵਲ ਦੀਆਂ 50% ਨੌਕਰੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੈਫਰੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਵਿਨਿਊ ਵਾਧਾ 3% ਤੱਕ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2031 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਿੰਗ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ’ ਦੀ ਬਜਾਏ ‘ਨਤੀਜਿਆਂ’ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਫੋਸਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵੱਖਰਾ ਹੈ:
ਏ.ਆਈ. ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ। ਜਿੱਥੇ 9.2 ਕਰੋੜ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ 17 ਕਰੋੜ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਏ.ਆਈ. ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਡਾਟਾ ਐਨੋਟੇਟਰ) ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। — ਸਲਿਲ ਪਾਰੇਖ, ਸੀਈਓ, ਇੰਫੋਸਿਸ
ਹੋਰ ਬਾਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਸਿਰਫ਼ ਏ.ਆਈ. ਹੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਰਤੀ ਆਈ.ਟੀ. ਸੈਕਟਰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਵੀਜ਼ਾ ਫੀਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ 250 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਆਈ.ਟੀ. ਉਦਯੋਗ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ’ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਕਰਨ ਆਈ.ਟੀ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੌਜਵਾਨ
ਏ.ਆਈ. ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ. ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਹਨ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ:
- ਜਨਰੇਟਿਵ ਏ.ਆਈ. ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਂਪਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
ਸਿਰਫ਼ ਕੋਡ ਲਿਖਣਾ ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਏ.ਆਈ. ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ।
ਏ.ਆਈ. ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ, ਏ.ਆਈ. ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਕਸਟਮਾਈਜ਼ ਕਰਨਾ। ਤੁਸੀਂ 10 ਘੰਟੇ ਦਾ ਕੰਮ 2 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕੋਗੇ। - ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ
ਏ.ਆਈ. ਡਾਟਾ ’ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਣ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। - ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਕਨੀਕ ਵਧੇਗੀ, ਓਨਾ ਹੀ ਹੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਗਾ। ਏ.ਆਈ. ਖ਼ੁਦ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ। - ਕਲਾਊਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ
ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਡਾਟਾ ਕਲਾਊਡ ’ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਏਆਈ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਕਲਾਊਡ ’ਤੇ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਪਲੇਟਫਾਰਮ: ਐਮਾਜੋਨ ਵੈਬ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ , ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਏਜੂਅਰ, ਜਾਂ ਗੁਗਲ ਕਲਾਊਡ (ਜੀਸੀਪੀ)।
ਇਹ ਆਈਟੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ। - ਸਾਫਟ ਸਕਿੱਲਜ਼: ਜੋ ਏ.ਆਈ. ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਏ.ਆਈ. ਕੋਡ ਤਾਂ ਲਿਖ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ‘ਇਨਸਾਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ’ ਅਤੇ ‘ਜਟਿਲ ਫੈਸਲੇ’ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ।
ਕੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੀਏ:
ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨਾ।
ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾਉਣਾ।
ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ।
![]()
