ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਠਾਕੁਰ
ਓਦਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਆਖੀਏ, ਪਰ ਖਾਣਾ ਸਾਡੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਖ਼ਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਡੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਤੱਕ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਮ ਕੰਮਕਾਜ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਚਾਅ, ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਧਣ ਫੁੱਲਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਹਰ ਬੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਾਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਖਾਧੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਥਿਰਤਾ ’ਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣ ਦੇ ਦੋ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਰਾਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ, ਖਣਿਜ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਰਬੀ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੂਡ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
੍ਹ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ।ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਦਾ ਵਧਣਾ।ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਾਕਤ ਸਹਾਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿਣਾ।ਆਮ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ।ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਚੋਣ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਸਲਾਹ
ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲ, ਬਦਾਮ, ਅਖਰੋਟ, ਬੀਜ, ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ। ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂਡ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੱਟਾ
ਭੋਜਨ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਚਕੀਲਾ, ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਖਾਧਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
