ਲੰਡਨ/ਏ.ਟੀ.ਨਿਊਜ਼: ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ‘ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ’ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਖਰੜਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸਟੀਵ ਰੀਡ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖਰੜਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੁਕਸਦਾਰ ਹੈ ਬਲਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਗੰਭੀਰ ਅਣਚਾਹੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧੀ ਨਫ਼ਰਤ/ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ’ਤੇ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਇੱਕ ਖਰੜਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ’ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਊਸਿੰਗ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੂ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਇਸਾਈ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਜੋਂ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।’
ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ‘ਹਿੰਦੂ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਸਥਾਨਕ ਕੌਂਸਲਾਂ, ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨੀਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਨਾਹੀ ਦੀ ਹੱਦ ਅਕਸਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।’
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ‘ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।’
ਡਰਾਫਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ‘ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ’ ਨੂੰ ‘ਹਿੰਸਾ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣ ਸਮੇਤ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ’ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰਕ, ਮੌਖਿਕ, ਲਿਖਤੀ, ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ, ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਨਸਲੀ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਕਾਰਨ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨੈੱਟਵਰਕ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਵਿਰੁੱਧ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਬੈਰੋਨੈਸ ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਗੋਹਿਰ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਇੱਕ ਢੁਕਵੀਂ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਹੋਏ ਡਰਾਫਟ ’ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਕੱਟੜਤਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।’
