ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ

ਪੂਰਬੀ ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਰੋਲਿੰਗ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਚਿੱਟੇ ਗੁੰਬਦ ਮੀਲਾਂ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲੰਗਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਦੋਵੇਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ, ਵਧਦਾ ਡਰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 35,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ – ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਦੂਸਰੇ ਅਸਥਾਈ ਵੀਜ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਬਦਲਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹੋਮਲੈਂਡ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮੀਮੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉੱਥੇ ਸੰਘੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ‘ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਥਾਨਾਂ’ – ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਕਲੀਨਿਕਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੀ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ?
ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਕਸੌਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਤਸੱਲੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੱਤਰਕਾਰ ਤਨਯ ਗੋਖਲੇ ਨੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਕਰੰਟਸ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ-ਅਧਾਰਿਤ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ‘ਦ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਰਿਪੋਰਟ’ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਾਸ਼ਾ ਖੋਖਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਦੀਆਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ’ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਿਉਂ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ?
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ’ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ? ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਸਫਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਸਮੂਹ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋ।
ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੈਰ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਮੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਿੱਖ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰਕੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਾਂ ਟਰੱਕਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਵਰਗੀਆਂ ‘ਬਲੁੂ ਕਾਲਰ’ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰੈਕਡਾਊਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ।

ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਬਦਲਿਆ?

ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਬਾਅਦ, ਡੀ.ਐਚ.ਐਸ. ਨੇ 21 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮੀਮੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਵਧੀਆਂ, ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।
ਮੀਮੋ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ’ਤੇ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਦੇ ਛਾਪਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਝੂਠੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ।
ਅਚਾਨਕ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, ‘ਰੁਕੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਲੈਣਗੇ?’ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਗਈ। ਮੈਂ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਥਾਂਦੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਐਮਟਰੈਕ ਬੱਸ ਡਰਾਈਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੈਸਟ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਕਿ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਥਾਂਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਅਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਲੋਕ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਢੱਕੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹਾਲ (ਦਰਬਾਰ ਹਾਲ) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਵੀ ਉਤਾਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਂ ਹੋਮਲੈਂਡ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਕਾਰਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ।
ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਉਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ?
ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋ: ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹੋ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਡਾ. ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਂੈਸਰ ਡਾਕਟਰ ਹਨ, ਪਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਹ ਸੈਨ ਜੋਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਲੀਨਿਕ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਵਾਈ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਸਿਹਤ ਵਕੀਲ, ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹਨ – ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕਠਾ ਹੀ ਹੈ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ,ਜੋ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ , ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਆਪਣਾਪਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਪੰਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਅਸੀਂ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਝਿਜਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਉਾਂਦੇਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ’।
‘ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸਣ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਦੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ
2016 ਵਿੱਚ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮੇਸਾ ਵਰਡੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਤੱਕ 20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੈਦੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸਨ। ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਸਥਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਊਥ ਬੇ ਪਾਦਰੀ ਕਿਵੇਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੱਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿੱਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ।
ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ – ਘਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਵੀ – ਦੀ ਕੀਮਤ 85 ਸੈਂਟ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲਈ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦਾ ਵਲੰਟੀਅਰ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੈਦੀ ਕੋਲ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਉਹ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਲੰਗਰ ਭੋਜਨ, ਗੁਟਕੇ, ਪੱਗ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਆਸਥਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੜਾਈ ਪਰ ਕੈਦੀਆਂ ਕੋਲ ਆਸਥਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ – ਕੋਈ ਗੁਟਕਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਮਣਕੇ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪੱਗ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਨਹੀਂ। ਆਈ.ਸੀ.ਈ. ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੈਦੀ ਸਖ਼ਤ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਗੁਟਕੇ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਖ਼ਤ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਜੋ ਸਾਫਟ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਗੁਟਕੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਿਪ-ਕਲੋਜ਼ ਬੈਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਠੀਕ ਸੀ।
ਆਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ ਪੱਗ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਪੱਗ ਪਹਿਨਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੱਗ ਉਤਾਰਨਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਦਰਜਨਾਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੱਗਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਕੂੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸਾਂਝਾ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ
ਕੁਝ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਕੈਦੀ ਕੁਝ ਸਾਂਝੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਤ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।
ਅਕਸਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਆਸਥਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਸਥਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਮਣਕੇ ਭਾਵ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਹ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ, ਇਸਲਾਮ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੈਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਮਾਲਾ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਅਲ ਸੈਲਵਾਡੋਰ ਜਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ‘ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’
ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2016 ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ 65 ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਸਿੱਖ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ, ਇਸ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ,ਉਸ ਨੂੰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਬਾਦੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਕਾਲਤ, ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਆਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।