ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਏ.ਟੀ.ਨਿਊਜ਼: ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਸੁਣਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ (ਧਰਤੀ) ਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਪਗ 2.4 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੀਲੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਗੂੜ੍ਹੇ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਦਰਅਸਲ, 14 ਫਰਵਰੀ, 1990 ਨੂੰ ਵੌਏਜਰ-1 ਨੇ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ‘ਪੇਲ ਬਲੂ ਡੌਟ’ (ਪੀਲਾ ਨੀਲਾ ਬਿੰਦੂ) ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਅੱਜ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ’ਤੇ ਇਹ ਨੀਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸਫੈਦ ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਧੱਬੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ 2.4 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬੈਂਗਣੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਬੈਂਗਣੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਕੀ ਹੈ?
ਬੈਂਗਣੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਕਦੇ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਦੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਰੇਟਿਨਲ’ ਨਾਮਕ ਅਣੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੇਟਿਨਲ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਲੋਰੋਫਿਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਕਲੋਰੋਫਿਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੇਟਿਨਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੇਟਿਨਲ ਹਰੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਬੈਂਗਣੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰਿਥਵੀ?
ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ਿਲਾਦਿੱਤਿਆ ਦਾਸ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਦੇ ਖਗੋਲ-ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਐਡਵਰਡ ਸ਼ਵੀਟਰਮੈਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਹਰੇ ਪੌਦਿਆਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਨੇ ਰੇਟਿਨਲ ਨਾਮਕ ਅਣੂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਲੋਰੋਫਿਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੇਟਿਨਲ ਹਰੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਖਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵ ‘ਕਲੋਰੋਫਿਲ’ ਨਾਮਕ ਪਿਗਮੈਂਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਹਰੀ-ਨੀਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
