ਐਪਸਟਾਈਨ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖੁਲਾਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਫ਼ਰੀ ਐਪਸਟਾਈਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕਾਂ, ਈ.ਮੇਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸੈਕਸ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕਿੰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਯੂਰਪ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ
ਐਪਸਟਾਈਨ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਂਅ ਆਉਣ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੱਧੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਦਬਾਅ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ: ਪੀਟਰ ਮੈਂਡਲਸਨ (ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇਤਾ) ਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ਼ ਮੋਰਗਨ ਮੈਕਸਵੀਨੀ ਵੀ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਂਡਲਸਨ ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਫ਼ਰਾਂਸ: ਸਾਬਕਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਜੈਕ ਲੈਂਗ ਨੇ ਅਰਬ ਵਰਲਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਕੈਰੋਲਾਈਨ ਲੈਂਗ ਨੇ ਵੀ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਹੈ।
ਨਾਰਵੇ: ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਮੋਨਾ ਜੂਲ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੈਟੇ-ਮੈਰਿਟ ਨੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਹੈ।
ਸਵੀਡਨ: ਜੋਆਨਾ ਰੁਬਿਨਸਟੀਨ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਧਿਕਾਰੀ) ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਲੋਵਾਕੀਆ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮਿਰੋਸਲਾਵ ਲਾਜਕਾਕ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ: ਲਾਅ ਫ਼ਰਮ ਪੌਲ ਵੀਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬ੍ਰੈਡ ਕਾਰਪ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾਂਅ ਜਿਵੇਂ ਲੈਰੀ ਸਮਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਛੱਡੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ
ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਜਿਵੇਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਅਤੇ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਐਲੀਟ ਵਰਗ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਪਤਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਲਈ ਸੰਕਟ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤੇ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਨ।
ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?
ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਐਪਸਟਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਬਕਵਾਸ’ ਅਤੇ ‘ਅਪਰਾਧੀ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਂਅ ਜਿਵੇਂ ਅਨਿਲ ਅੰਬਾਨੀ (ਵਪਾਰੀ), ਦੀਪਕ ਚੋਪੜਾ, ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਯਪ ਆਦਿ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਈਮੇਲਾਂ ਬਾਰੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਠਿਆ ਨਹੀਂ।
ਐਪਸਟਾਈਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਕੀ ਸਨ?
ਐਪਸਟਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਰੈਂਚ (ਜ਼ੋਰੋ ਰੈਂਚ) ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 20 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਪਰਮ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ‘ਸੁਪਰ ਰੇਸ’ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਯੂਜੇਨਿਕਸ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਹਿਊਮੈਨਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਏ.ਆਈ. ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਐਪਸਟਾਈਨ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ?
ਐਪਸਟਾਈਨ ਨੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ (2019 ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ (ਲਗਭਗ 600 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਪਲਾਨ ਸੀ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਕਸ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਜਾਇਦਾਦ ਘਟ ਕੇ 120 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਗਰਲਫ਼੍ਰੈਂਡ ਕੈਰੀਨਾ ਸ਼ੂਲੀਆਕ (ਬੇਲਾਰੂਸ ਨਿਵਾਸੀ) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਅਨੁਮਾਨਿਤ) ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਬੀਮੇ ਦੀ ਰਕਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹੋਰ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵਕੀਲ ਡੈਰੇਨ ਇੰਡਾਈਕ (50 ਮਿਲੀਅਨ) ਅਤੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਰਿਚਰਡ ਕਾਨ (25 ਮਿਲੀਅਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਅਵੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵੰਡ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਖੁਲਾਸੇ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਐਪਸਟਾਈਨ ਫ਼ਾਈਲਜ਼ ਦਾ ਡਰ ?
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੈਫ਼ਰੀ ਐਪਸਟਾਈਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਈਲੈਂਡ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕੰਮ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟਰੰਪ, ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਤੇ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਪਸਟਾਈਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਹੋਣ ਨੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਸਟਾਈਨ ਦਾ ਜਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
