ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਮੋਬਾਈਲ, ਲੈਪਟਾਪ ਜਾਂ ਟੈਬਲੇਟ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਜਲਣ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ‘ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ’ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਐਨਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੀ ਇਹ ਐਨਕਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ? ਆਓ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਰਤਨ ਜਯੋਤੀ ਨੇਤਰਾਲਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਰਜਨ ਡਾ. ਪੁਰੇਂਦਰ ਭਸੀਨ ਤੋਂ ਸਮਝੀਏ।
ਕੀ ਹੈ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂ ਬਣਦੀ ਹੈ?
ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਜੀਟਲ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਜਲਣ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਆਈ ਸਟ੍ਰੇਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਬਨਾਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਐਨਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੈਂਸ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸਾਡੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਕਈ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ:
ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਐਨਕਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ, ਮਾੜੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਝਪਕਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਐਨਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੀ ਇਹ ਐਨਕਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ?
ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਨਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਨਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੱਲ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
